Reading is sexy ชวนเที่ยวงานสัปดาห์หนังสือแห่งชาติ

'จำหนังสือเล่มแรกในชีวิตได้ไหม?’ ‘ครั้งสุดท้ายที่เราอ่านหนังสือคือเมื่อไหร่?’

บรรยากาศงานสัปดาห์หนังสือแห่งชาติ ครั้งที่ 54 และสัปดาห์หนังสือนานาชาติ ครั้งที่ 24

สำหรับผู้อ่านบางท่านอาจจะรู้สึกว่าคำถามเหล่านี้ตอบได้ยากยิ่ง แต่บางท่านอาจจะตอบได้ง่ายดาย เพราะคาแรกเตอร์ของนักอ่านแต่ละคนล้วนต่างกัน แต่หากถามว่า ‘มีหนังสือเล่มโปรดไหม’ ทุกคนย่อมมี ‘หนังสือเล่มโปรด’ และมีประเภทหนังสือที่ชอบอ่านและซื้อแตกต่างกันตามรสนิยมของผู้อ่านกันทั้งนั้น เพราะการอ่านช่วยสร้างทั้งจินตนาการที่ไม่มีขีดจำกัด อีกทั้งยังช่วยเสริมสร้างพัฒนาการและกระตุ้นการทำงานของสมอง และในยุคดิจิทัลที่ความรวดเร็วและการบีบอัดของเวลาทำให้คนสมาธิสั้นลงอย่างมีนัยสำคัญ การอ่านหนังสือกำลังกลายเป็นเครื่องมือของยุคสมัย ที่อาจจะทำหน้าที่เป็น ‘ยาถอนพิษ’ ต่ออาการดังกล่าวไม่มากก็น้อย

คณะหุ่นเจ้าของทอง ถูกนำมาจัดแสดงก่อนเข้าสู่ Hall

คนจำนวนมากเชื่อว่าวงการหนังสือหรืออุตสาหกรรมการพิมพ์นั้นเป็นอุตสาหกรรมที่ใกล้จะดับสูญ (Sunset Industry) แต่เชื่อเถอะว่า อุตสาหกรรมยังคงปรับตัวไปตามความเป็นไปของบริบทสังคม เมื่อปี 2566 สำนักพิมพ์ The Guardian ของอังกฤษออกบทความที่น่าสนใจออกมา มีใจความสรุปโดยย่อว่า ‘Reading is sexy’ และกำลังกลายเป็นเทรนด์ของคนเจนใหม่ หรือเหล่านักอ่านวัยเยาว์ ในบทความเล่าว่า เจน Z นิยมอ่านหนังสือและใช้เวลาเงียบ ๆ มากกว่าการทำกิจกรรมที่มีเสียงรบกวน ตลอดจนสถิติการขายหนังสือเล่มก็ทำหน้าที่เป็นเครื่องมือทางวิทยาศาสตร์ สะท้อนความเชื่อที่ถูกต้องว่า ใช่! คนเจน Z มีรสนิยมในการอ่านหนังสือที่เพิ่มขึ้น เราลองมาดูที่ฝั่งไทย โดยอาศัยตัวเลขเชิงสถิติของงานสัปดาห์หนังสือ 3 ครั้งหลังสุด จะพบว่ามีผู้เข้าร่วมงานเพิ่มขึ้น 3 ปีซ้อน และยอดการขายที่เพิ่มขึ้นช่วง 3 ปีล่าสุดอย่างต่อเนื่อง จำนวนผู้เข้าชมงาน 2566 จำนวน 1,148,674 คน ยอดขาย 350,578,889 บาท จำนวนผู้เข้าชมงาน 2567 จำนวน 1,257,250 คน ยอดขาย 403,197,672 บาท จำนวนผู้เข้าชมงาน 2568 จำนวน 1,304,507 คน ยอดขาย 423,347,055 บาท ในอดีตคนทำหนังสือจำนวนไม่น้อยกังวลถึงอนาคตของอุตสาหกรรมการพิมพ์ว่าจะมีชีวิตต่อไปได้อีกนานเท่าใด แต่ทั้งตัวเลขเชิงสถิติ และบทสนทนาของสังคมกำลังนำเราหวนกลับสู่ยุคที่การอ่านกลับมามีบทบาทสำคัญ การใช้เวลาอย่างดื่มด่ำไปกับการขบคิด วิพากษ์วิจารณ์กำลังก่อตัวขึ้น หนังสือนิยายแปลจากต่างประเทศเริ่มมีจำนวนมากยิ่งขึ้นและมีการผลิตอย่างต่อเนื่อง เพิ่มการรับรู้และความเข้าใจให้นักอ่านมีความเป็น global citizen มากยิ่งขึ้น ผ่านการทำความรู้จักวิธีคิดและวัฒนธรรมในนิยายต่างๆ หรือส่วนหนังสือประเภท Pop-academic ยังคงครองใจนักอ่านจำนวนไม่น้อย ทำให้พื้นที่อย่าง ‘งานสัปดาห์หนังสือแห่งชาติ’ ยังคงเป็นพื้นที่พบปะของเหล่านักอ่าน นักเขียน นักเรียน นักขวนขวายทั้งหลาย เพื่อใส่ปุ๋ยเพิ่มพลังให้ความคิดและความสร้างสรรค์

ในโอกาสที่ งานสัปดาห์หนังสือแห่งชาติครั้งที่ 54 จัดขึ้น ระหว่างวันที่ 26 มีนาคม - 6 เมษายน 2569 นี้ ในฐานะที่เราทำงานเกี่ยวข้องกับการศึกษา และเชื่อว่าการอ่านคือสิ่งที่จะทลายเส้นขอบฟ้าที่เป็นไปไม่ได้ Matilda Foundation ชวนทุกคนกลับไปตั้งคำถามว่า แล้วคุณล่ะ?

การอ่านยังสำคัญกับคุณไหม?

ขอบคุณข้อมูลสถิติจากเว็บไซต์ สมาคมผู้จัดพิมพ์และผู้จำหน่ายหนังสือแห่งประเทศไทย (PUBAT)

อ่านเพิ่มเติมบทความจากThe Guardian ได้ที่

https://www.theguardian.com/books/2024/feb/09/reading-is-so-sexy-gen-z-turns-to-physical-books-and-libraries